کاتارسیس

پالایش و تخلیه روح و روان

کاتارسیس

پالایش و تخلیه روح و روان

تصور کن میلیاردها سال قبل، یعنی در بدو آفرینش همه‌چیز، در بطن این افسانه بودی و می‌توانستی انتخاب کنی که روزی به صورت یک موجود زنده در این کره‌ی خاکی زندگی کنی. نمی‌دانستی چه وقت فرصت زندگی کردن به تو می‌رسد. حتی نمی‌دانستی برای چه مدت زندگی خواهی کرد. ولی می‌دانستی تحت هیچ شرایطی طول زندگی‌ات بیش از چند سال نخواهد بود. فقط به تو می‌گفتند اگر زندگی را انتخاب کنی، در زمان مقرّر به دنیا می‌آیی و روزی هم باید همه‌چیز را رها کنی و با زندگی وداع بگویی. شاید وداع با زندگی تو را غمگین و ناراحت کند. چون انسان‌های زیادی بر این عقیده‌اند که زندگی افسانه‌ای خارق‌العاده و زیباست که حتی فکر کردن به اینکه روزی به پایان می‌رسد هم اشک انسان را جاری می‌کند. در این‌جا همه‌چیز می‌تواند آن‌قدر خوب باشد که فکر کردن به اینکه روزهای زیادی از آن باقی نمانده، لرزه بر تن آدم می‌اندازد.

چه انتخابی می‌کردی؟ اگر قدرتی والا به تو فرصت انتخاب می‌داد، چه انتخابی می‌کردی؟ شاید ظرافت کیهانی را فقط بتوان در این افسانه‌ی مرموز یافت. بدون در نظر گرفتن بلند یا کوتاه بودن زندگی و بدون در نظر گرفتن اینکه هزار یا صد میلیون سالِ دیگر زندگی‌ات به پایان می‌رسد، آیا باز هم زندگی‌ات را انتخاب می‌کردی؟


گوردر، یاستین؛ بازیاری، مهرداد، (1390)، چاپ سوم، دختر پرتقال، هرمس، تهران، ص 134.

دختر پرتقال
 

 

پی‌نوشت: خیلی اتفاقی با آثار «یاستین گوردر» نویسنده‌ی به‌نام نروژی آشنا شدم. سیزدهم اردیبهشت نود‌ویک، به شهر کتاب البرز رفته بودم تا کتابی به عنوان هدیه برای خواهرم تهیه کنم. در قسمت کتاب‌های پرفروش، کتاب «دختر پرتقال» به چشمم خورد و عنوان کتاب نظرم را جلب کرد. آن را برداشتم و صفحه اولش را خواندم. تصمیمم را گرفتم و در کنار هدیه‌ای که برای خواهری خریدم، این کتاب را هم برای خودم هدیه خریدم. بعد اسم نویسنده را در گوگل جستجو کردم و با آثار دیگرش هم آشنا شدم. یاستین گوردر معلم فلسفه نیز هست و اغلب کتاب‌هایش مضمون فلسفی دارد و مخاطب را با سوالات مهم و هیجان‌انگیزی که شاید تا‌به‌حال به آن‌ها نیاندیشیده‌ است مواجه می‌کند. نویسنده نثری روان و دلچسب دارد و یک‌سری موارد در اکثر کتاب‌هایش تکرار شده است. مثل این جمله: «زندگی افسانه‌ای خارق‌العاده و زیباست.» او آنقدر جهان و زندگی را همراه با جزئیات و در عین حال این جزئیات را به قدری بزرگ و شگفت‌انگیز توصیف می‌کند که خواننده‌ای مثل من، تصمیم می‌گیرد بارها یک اثر را مطالعه کند.

یاستین گوردر، دختر پرتقال

به طور دقیق نمی‌دانم این کتاب را چند بار خوانده‌ام امّا خیلی خوب متوجه شده‌ام که در هر بار خواندن، خوراکِ فکری جدیدی را به‌دست آورده‌‌امآخرین‌بار همین دو سه هفته پیش آن را مطالعه‌ کرده‌ام. دو روز پیش هم، مطالعه اثرِ معروف گوردر، «دنیای سوفی» –رمانی در مورد تاریخ فلسفه- که به جرئت می‌توان گفت بهترین اثر او و در سال 1992 تألیف شده است را برای بار دوم با لذّتی وصف‌ناپذیر، به پایان رساندم.